Waarom Jambon en N-VA jacht maken op Apache … en de democratie

(© Kim Duchateau) Minister van Financiën Jan Jambon (N-VA) weigert zijn handtekening te zetten onder een goedgekeurde subsidie ter waarde van 40.000 euro van de Nationale Loterij. De subsidieaanvraag werd door Apache ingediend om een opleiding voor beginnende onderzoeksjournalisten op te starten. Het waarom van deze uitzondering vereist – voor één keer – geen diepgravend speurwerk. Apache kreeg de officiële bevestiging van de Nationale Loterij dat de subsidieaanvraag werd goedgekeurd op 18/12/2024. De opleiding ging van start op 1 september 2025 en werd eind vorige maand afgerond. Kan Jambon zomaar een goedgekeurde subsidie tegenhouden? Jan Jambon is de voogdijminister van de Nationale Loterij. Hij moet zijn handtekening zetten onder de goedgekeurde dossiers, maar dat is louter een formaliteit. De beoordeling van de individuele dossiers is een opdracht voor de Nationale Loterij zelf . Dat gebeurt via een intern, speciaal voor dat doel opgericht subsidiecomité dat alle aanvragen bekijkt en nagaat of ze aan de gestelde criteria voldoen. De goedgekeurde dossiers gaan vervolgens naar de minister, die er zijn handtekening onder zet. Het is allerminst de bedoeling dat de ideologie, laat staan de persoonlijke wrok van een minister of zijn partij daarbij een rol speelt. Houden ministers bevoegd voor de Nationale Loterij vaker goedgekeurde dossiers tegen? Dat vroeg Apache zich ook af. Daarom vroegen we via de Wet openbaarheid van bestuur de cijfers op over het aantal dossiers dat door de Nationale Loterij wordt behandeld. We vroegen data op over de voorbije vijftien jaar, maar blijkbaar worden de cijfers pas sinds 2022 gegroepeerd bijgehouden. In de periode 2022-2025 werden in totaal 13.252 aanvragen voor een subsidie ingediend. Daarvan keurde het subsidiecomité er 6.649 goed. Van die 6.649 goedgekeurde dossiers zette de minister bij slechts twee dossiers (0,03%) geen handtekening. Een van beide is het dossier van Apache. Het andere dossier kennen we niet. Waarom misbruikt Jambon zijn politieke macht om tussen te komen? Het is zonneklaar dat de minister van Financiën Apache financieel wil raken omdat hij onze kritische houding tegenover macht niet lust. Het is niet de eerste keer dat zijn partij er alles aan doet om Apache als een lastige luis in de pels te verdelgen. €40.000 gezocht om nieuwe aanval op Apache af te weren Om het verlies te recupereren zien we ons genoodzaakt opnieuw de hulp in te roepen van onze lezers, op wie we in het verleden steeds konden rekenen. Wil jij helpen? Stort dan een vrije bijdrage aan onze crowdfundingactie via deze pagina . Probeerde N-VA Apache al eerder financieel te raken? Voormalig Vlaams minister Liesbeth Homans (N-VA) torpedeerde in 2017 een geplande investering van sociaal investeringsfonds Trividend in Apache. Verschillende leden van de raad van bestuur van het fonds bevestigden, ook aan andere media, de directe tussenkomst van Homans’ kabinetschef. Twee jaar later, tijdens de regeringsonderhandelingen voor de Vlaamse Regering in 2019, kwam Bart De Wever (N-VA) persoonlijk tussen om het Vlaams Journalistiek Fonds af te schaffen zodat Apache er geen dossier zou kunnen indienen. Waarom doet (de Antwerpse) N-VA dat? In die periode bracht Apache onthullingen over schimmige vastgoeddeals in Antwerpen waarbij Erik Van der Paal , de persoonlijke vriend van Bart De Wever, miljoenencadeaus kreeg van het toenmalige Antwerpse stadsbestuur. Die onthullingen kwamen Apache te staan op een tsunami aan rechtszaken – onder meer door de voormalige kabinetschef van De Wever – en achtervolgingen door privédetectives. Van der Paal blies zelfs de extreemrechtse roddelkrant ’t Scheldt nieuw leven in om Apache te schaden. Voor (de Antwerpse) N-VA is Apache sindsdien persona non grata. We werden beticht van “riooljournalistiek” . Ook al won Apache alle rechtszaken die tegen ons werden aangespannen en volgde er zelfs een veroordeling van de tegenpartij wegens “tergend en roekeloos geding”, vanuit de Antwerpse N-VA wordt Apache keer op keer versleten voor lasterlijk medium. Minstens even kwalijk: schepenen van N-VA in Antwerpen weigeren systematisch vragen van Apache te beantwoorden. Ze vergeten daarbij dat ze, zeker als uitvoerend mandataris, ten dienste staan van de maatschappij. Speelt dat verhaal tot op vandaag? De weigering van Jambon om zijn handtekening te zetten onder een goedgekeurde subsidie past in hetzelfde plaatje. In het dossier Nieuw-Vlaamse Netwerkcorruptie bracht Apache de voorbije maanden nieuwe onthullingen over relaties tussen Antwerpse N-VA’ers en projectontwikkelaars die elk daglicht schuwen. De artikels leggen een systeem bloot waarbij bouwpromotoren veel geld op tafel leggen zodat N-VA’ers op de juiste posities omstreden vergunningen goedkeuren. Wordt (de Antwerpse) N-VA door Apache geviseerd? Neen, maar de partij voelt dat wel zo aan. De bestaansreden van Apache is het kritisch bevragen en ter verantwoording roepen van macht in al zijn verschijningsvormen. Als grootste partij van het land heeft N-VA zowel federaal, regionaal als lokaal heel veel macht. Wanneer die wordt misbruikt, klaagt Apache dat aan. Raken de pogingen om Apache het zwijgen op te leggen de bredere werking van Apache? Rechtszaken kosten handenvol geld en massa’s tijd die niet aan onderzoek kunnen worden besteed. De voorbije jaren kon Apache daarbij steeds rekenen op de steun van lezers en sympathisanten. Wat het wegvallen van een subsidie extra lastig maakt, is het feit dat het bedrag al was toegekend en de kosten intussen zijn gemaakt. De betaling door de Nationale Loterij zou volgen na afloop, eind februari, na neerlegging van de facturen. Maar zover kwam het dus niet: ongeveer een maand voor afloop werd Apache op de hoogte gebracht dat de minister zijn handtekening weigert te zetten onder de goedgekeurde subsidie. Hoe motiveert Jan Jambon zijn ‘njet’? Volgens Jambon komt de aanvraag neer op “de overname van loonkost bij een concrete actor in de journalistiek, wat reeds door het Fonds Pascal Decroos wordt ondersteund”. Nog los van het feit dat Jambon die uitleg enkel voor een van de vele duizenden dossiers reserveert, raakt het argument zelf kant noch wal. Er wordt helemaal geen loonkost overgenomen. Het was net een expliciete voorwaarde van de Nationale Loterij om een equivalent bedrag vanuit Apache bij te passen. Daarom startte Apache, na toezegging door het subsidiecomité, een crowdfunding. Een journalistieke opleiding die tot doel heeft een nieuwe generatie kritische onderzoeksjournalisten op te leiden kan volgens Jambon maar beter in de kiem worden gesmoord Als Vlaams-nationalist en voormalig Vlaams minister-president zou Jambon bovendien moeten weten dat de financiering van het Fonds Pascal Decroos een Vlaamse bevoegdheid is en geen federale. Het Fonds Pascal Decroos financiert ook geen mediaorganisaties, enkel beurzen voor individuele journalisten. Raakt Jambon met zijn beslissing meer dan enkel Apache? Zeker en vast. Het is een onverdroten poging om kritische journalistiek die de machthebbers bevraagt de mond te snoeren. Wat dit geval extra kwalijk maakt, is dat dit gaat om het saboteren van een journalistieke opleiding die tot doel heeft een nieuwe generatie kritische onderzoeksjournalisten op te leiden. Dat kan volgens Jambon maar beter in de kiem worden gesmoord. Jambons trumpiaanse pogingen om alles en iedereen die niet gewillig mee marcheert uit te schakelen, vormen een bedreiging voor de democratie. Staat Jambon met die aanpak alleen binnen zijn partij? Neen. Er zijn partijgenoten buiten de Antwerpse N-VA die zijn aanpak veroordelen, maar niet openlijk. Er zijn echter vooral ook partijgenoten die helemaal op dezelfde lijn zitten en het revanchisme prediken dat ook te zien was in de wijze waarop de Vlaamse Regering komaf maakte met subsidiedossiers voor een aantal socioculturele organisaties. Met zijn autoritaire bestuursstijl morrelt Jambon verder aan de pijlers van de democratie. Karl van den Broeck 21-03-2026 De wraak van Jambon is wel degelijk een trumpiaans manoeuvre Jambons subsidie-sabotage is een stap(je) richting een meer autoritaire staat. Redactie Apache 19-03-2026 Wie kritische journalistiek in de kiem wil smoren, moet vroeger opstaan Trumpiaanse aanval van Jan Jambon zorgt voor een golf aan steunbetuigingen. Tom Cochez 18-03-2026 Minister Jambon (N-VA) keldert 40.000 euro steun voor Apache Slechts twee van de 6.649 dossiers botsten op een ministerieel njet. Een daarvan is Apache.